काठमाडौं । सूर्यग्रहणपछि वर्षको पहिलो चन्द्रग्रहण आज वैशाख महिनाको पूर्णिमामा लाग्दैछ । १५ दिनको अन्तरालमा सन् २०२३ को दोस्रो ग्रहण हुनेछ। यसअघि २० अप्रिलमा वर्षको पहिलो सूर्यग्रहण भएको थियो । यो ग्रहणलाई अंग्रेजीमा पेनम्ब्रल चन्द्रग्रहण भनिन्छ। जसमा यो चन्द्रमाको सतहमा धुलोको आँधीको रूपमा देखिनेछ ।

चन्द्रग्रहणको समय, सुतक अवधि र कहाँ देख्न सकिन्छ ?

खगोलविद्का अनुसार वर्षको पहिलो चन्द्रग्रहण युरोप, एसियाका अधिकांश भूभाग, अष्ट्रेलिया, अफ्रिका, प्रशान्त, एट्लान्टिक, अन्टार्कटिका र हिन्द महासागरबाट देखिने छ । जहाँसम्म नेपाल, भारतमा यो चन्द्रग्रहणको दृश्यताको सवाल छ, अधिकांश खगोलविद् र हिन्दू पञ्चाङको गणनाका आधारमा यो चन्द्रग्रहण देखिने छैन । तर यो चन्द्रग्रहण भारतका केही भागमा देख्न सकिन्छ। भारतीय समयअनुसार राति ८.४४ बजे सुरु हुनेछ । जुन मध्यरातको १.०१ बजेसम्म चल्नेछ।

के हो पेनम्ब्रल चन्द्रग्रहण ?

खगोल विज्ञानका अनुसार जब सूर्य र चन्द्रमाको बीचमा पृथ्वी आउँछ तब तीनवटै सिधा रेखामा केही समयका लागि आउँछन् । यो घटनालाई चन्द्रग्रहण भनिन्छ। जब पृथ्वीको छायाँ चन्द्रमामा सीधै पर्दैन, त्यसलाई पेनम्बरल चन्द्रग्रहण भनिन्छ। धार्मिक दृष्टिकोणले जब पनि पेनम्बरल चन्द्रग्रहण हुन्छ, त्यसलाई ग्रहणको श्रेणीमा राखिँदैन, यस्तो अवस्थामा यो चन्द्रग्रहणको सुतक अवधि मान्य हुँदैन । (तस्बिर : प्रतीकात्मक)