काठमाडौं । नेपाल र भारतबीचको ऐतिहासिक धार्मिक तथा सांस्कृतिक सम्बन्धलाई थप बलियो बनाउने उद्देश्यसहित नेपालको जनकपुरधाम र भारतको उत्तर प्रदेशस्थित राम जन्मभूमि अयोध्याबीच साप्ताहिक रेल सेवा सञ्चालन गर्ने तयारी गरिएको छ। भारतीय रेल्वेले यी दुई महत्त्वपूर्ण धार्मिक शहरलाई रेलमार्गबाट जोड्ने प्रस्ताव स्वीकृत गरेको जनाइएको छ।

भारतीय रेल मन्त्रालयले सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार उक्त रेल सेवा सातामा एकपटक सञ्चालन हुनेछ। प्रस्तावित तालिकाअनुसार प्रत्येक शनिबार जनकपुरधामबाट अयोध्याका लागि रेल छुट्नेछ भने प्रत्येक सोमबार अयोध्या क्यान्टबाट जनकपुरधामका लागि रेल प्रस्थान गर्नेछ। ऐतिहासिक धार्मिक ग्रन्थ रामायणसँग जोडिएका दुई ऐतिहासिक धार्मिक शहरलाई प्रत्यक्ष रेलमार्गबाट जोड्ने यो पहललाई नेपाल–भारतबीचको धार्मिक पर्यटन प्रवर्द्धनका लागि महत्त्वपूर्ण कदमका रूपमा हेरिएको छ।

बिहार र उत्तर प्रदेशका विभिन्न शहर हुँदै रेल चल्ने

प्रस्तावित रेल सेवाले भारतको बिहार र उत्तर प्रदेशका विभिन्न शहरलाई समेट्ने छ। यात्राका क्रममा जयनगर, मधुबनी, सिसो, सीतामढी, रक्सौल, नरकटियागन्ज, गोरखपुर, बस्ती र मनकापुरलगायतका स्टेसनमा यात्रु चढ्ने तथा ओर्लने सुविधा उपलब्ध हुने विवरणमा उल्लेख छ। यसबाट भारतका विभिन्न शहरमा बसोबास गर्ने नेपाली तथा भारतीय यात्रुलाई जनकपुरधाम र अयोध्याको यात्रा गर्न थप सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ।

राम–सीताको सम्बन्ध जोड्दै धार्मिक पर्यटनलाई नयाँ गति

नेपालको जनकपुरधामलाई माता सीताको जन्मस्थलका रूपमा श्रद्धा गरिन्छ भने भारतको अयोध्यालाई भगवान् श्रीरामको जन्मस्थलका रूपमा मानिन्छ। रामायणमा वर्णन गरिएको राम–सीताको सम्बन्धका कारण यी दुवै शहर हिन्दु धर्मावलम्बीका लागि विशेष धार्मिक तथा सांस्कृतिक महत्त्व बोकेका स्थल हुन्।
जनकपुरधामस्थित प्रसिद्ध जानकी मन्दिर, राम मन्दिर तथा विवाहमण्डपमा दर्शन गर्न भारतबाट ठूलो संख्यामा श्रद्धालु आउने गरेका छन्। त्यसैगरी अयोध्यास्थित राम मन्दिरलगायतका धार्मिक स्थलमा दर्शन गर्न नेपाली तीर्थयात्रीसमेत पुग्ने गरेका छन्। प्रत्यक्ष रेल सेवा सञ्चालनमा आएमा तीर्थयात्रीको आवागमन सहज हुनुका साथै दुवै सहरबीच धार्मिक पर्यटनको नयाँ सम्भावना खुल्ने अपेक्षा गरिएको छ।

स्थानीय व्यापारमा सकारात्मक प्रभाव पर्ने अपेक्षा

नयाँ रेल सेवाले धार्मिक पर्यटनसँगै होटल व्यवसाय, यातायात, स्थानीय व्यापार तथा अन्य सेवा क्षेत्रमा समेत आर्थिक गतिविधि बढाउन सहयोग पुर्‍याउन सक्ने देखिन्छ। विशेषगरी जनकपुरधाममा भारतीय पर्यटकको आगमन बढेमा स्थानीय व्यवसायी, होटल सञ्चालक, यातायात व्यवसायी तथा पर्यटन क्षेत्रमा संलग्न व्यक्तिहरू लाभान्वित हुन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ। त्यस्तै नेपाली नागरिकलाई अयोध्या भ्रमण गर्न थप सहज यातायात विकल्प उपलब्ध हुने विश्वास गरिएको छ। नेपाल र भारतबीच सदियौँदेखि कायम धार्मिक, सांस्कृतिक र सामाजिक सम्बन्धलाई थप प्रगाढ बनाउन पनि यो रेल सेवाले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्नेछ।

कहिलेदेखि सञ्चालन हुन्छ रेल सेवा ?

रेल सेवा सञ्चालनको प्रस्ताव स्वीकृत भएको विवरण सार्वजनिक भए पनि यसको औपचारिक सुरुवात मिति, रेलको विस्तृत समयतालिका, टिकटको मूल्य तथा बुकिङ प्रक्रियाबारे स्पष्ट जानकारी सार्वजनिक भएको छैन।यी विवरण सार्वजनिक भएपछि मात्रै यात्रुहरूले रेल सेवाको वास्तविक सञ्चालन प्रक्रिया र यात्रा योजनाबारे पूर्ण जानकारी पाउनेछन्।